9 października 2017 r., godz. 18.30

Akcja dramatu rozgrywa się w 1980 roku w Berlinie Wschodnim. W byłej sali wystawowej Akademii Sztuk Pięknych spotykają się Albert Speer – 75 lat, architekt, była prawa ręka Hitlera, który zaprojektował dla niego stolicę świata Germanię oraz Hans Bauer – lat 50, wydający się członkiem NSDAP i podający się za wielbiciela Speera, choć jego uwielbienie często przerywają pytania atakujące jego przeszłość. Rozmowa jest pełna napięć, raz ma charakter ostrego wywiadu, raz pasji dla wspólnej sprawy. W imieniu Honeckera Bauer proponuje Speerowi zaprojektowanie idealnego państwa komunistycznego. Czy Speer rozważy tę propozycję, czy uzna to za dowcip? Czemu ma służyć to spotkanie i czy nie okaże się częścią intrygi – jeśli tak to czyjej?

Po odpowiedzi na te pytania zapraszamy w poniedziałek, 9 października o godz. 18.30. Dramat Speer argentyńskiej pisarki Esther Vilar w przekładzie Jacka Kaduczaka przeczytają aktorzy Teatru Wybrzeże Krzysztof Gordon i Jarosław Tyrański. Opieka artystyczna i prelekcja przed spektaklem – prof. Małgorzata Jarmułowicz. Opieka reżyserska – Krzysztof Gordon. Wstęp bezpłatny.

 

Esther Vilar – argentyńska pisarka i lekarka. Autorka dzieł z pogranicza filozofii, socjologii i etyki oraz powieści i dramatów. Ważna i ceniona postać światowych dyskusji i polemik; swego czasu (1975) prasa hiszpańska wybrała ją, razem z Andriejem Sacharowem, osobowością roku. Urodziła się w Buenos Aires w rodzinie niemieckich emigrantów, gdzie ukończyła medycynę na tamtejszym Uniwersytecie. Następnie otrzymała stypendium DAAD, dzięki któremu studiowała medycynę na Uniwersytecie w Monachium i socjologię w Wilhelmhaven; pracowała też jako asystentka lekarza w bawarskim szpitalu.

Mieszkała w Szwajcarii, południowej Francji, w Londynie, obecnie w Barcelonie i Dublinie. Zawsze jednak pisała i pisze po niemiecku. Zasłynęła najpierw esejami i polemikami: HEIRATEN IST UNMORALISCH, (Małżeństwo jest niemoralne), DER DRESSIERTE MAN, (Tresowany mężczyzna), gdzie wystąpiła przeciwko koncepcjom ruchu Women’s Liberation, proponując zupełnie inny kierunek realizacji ideałów feministycznych. Spotkało się to ze sprzeciwem wielu feministek. Monachijskie dziennikarki-feministki odpowiedziały jej publikacją Tresowana kobieta.

W roku 1980 wydała prowokacyjną książkę DAS ALTER IST SCHÖN (Starość jest piękna),w której zaatakowała nadmierne promowanie młodości i jej kult wszechobecny w kulturze Zachodu. Podobnie wojowniczy charakter mają prace: Oszałamiający blask głupoty, Małżeństwo jest niemoralne, Katoliczki wszystkich krajów łączcie się. Są one, jak zawsze u tej pisarki, błyskotliwe, odkrywcze i zaskakujące.

Światową sensację i burzliwe dyskusje wywołała Amerykańska Papieżyca – dzieło o roli kobiety w Kościele katolickim. Jako sztuka teatralna tekst miał premierę w 1984 roku w Zurychu. Autorka przenosi nas w rok 2014, gdy papieżem zostaje Joanna II. Nowa papieżyca zastaje swój kościół w stanie ruiny moralnej i materialnej. W dramatycznym przemówieniu radiowym transmitowanym na cały świat podejmuje problem odrzucenia osobistej odpowiedzialności i strachu przed wolnością oraz konsekwencjami płynącymi z takiej postawy. Polska prapremiera sztuki odbyła się w Teatrze Studio w Warszawie w tłumaczeniu Karoliny Bikont, w roli Papieżycy – Joanna Trzepiecińska-Anderman (2000 r.).

Esther Vilar ma w swoim dorobku także powieści, m.in. wydaną w Polsce Matematykę miłości oraz Na dziewczęcej skórze. Jest również autorką bardzo wielu sztuk teatralnych. Wystawiony w Londynie w 1999 roku dramat Speer cieszył się wielkim zainteresowaniem. Przedstawienie reżyserował Klaus Maria Brandauer, a spektakl zaszczyciła swoją obecnością królowa angielska Elżbieta II. Jedną z ostatnich sztuk Esther Vilar jest Podróż Lady Astor, w której jako postaci dramatu występują Stalin i Bernard Shaw. Spotkanie tych dwóch osób posłużyło autorce do negatywnej oceny postawy intelektualistów z Zachodu, pełnych wówczas bezkrytycznego zachwytu dla budowy komunizmu w ZSRR. | Opracowano na podstawie www.adit.pl