Teatr przy Stole | „Poker Face” Petr Kolečko | 14.09.2020

„Prawda i miłość zwyciężą nad kłamstwem i nienawiścią – powiedział Vaclav Havel podczas aksamitnej rewolucji, a później często powtarzał te słowa. To zdanie dla czeskiego społeczeństwa stało się swoistym punktem odniesienia, a dla niektórych nawet linia podziału – jedni do dziś widzą w nim źródło nadziei, w innych uruchamia pogardę i usprawiedliwianie własnej podłości.”

Elżbieta Zimna, wstęp do antologii „Prawda i miłość”

 

W poniedziałek 14 września o godz. 18.30 zapraszamy do Teatru przy Stole na czytanie sztuki z antologii „Prawda i miłość. Czeskie sztuki współczesne” wydanej przez Agencję Dramatu i Teatru ADIT. To zbiór dramatów powstałych w ostatniej dekadzie, przynoszących refleksję nad stanem ducha czeskiego społeczeństwa dwadzieścia i trzydzieści lat po, jak to nazywają Czesi „rewolucji”.

Aktorzy związani z Teatrem Wybrzeże: Justyna Bartoszewicz, Marzena Nieczuja Urbańska, Krzysztof Gordon i Piotr Łukawski wcielą się w bohaterów dramatu Petra Kolečko „Poker Face”. Autorką przekładu jest Krystyna Krauze. Jak pisze Elżbieta Zimna, autorka wstępu do antologii „Bohaterowie tego dramatu są jak żywe przykłady ludzi z filozofii Václava Havla, którzy wybrali życie w kłamstwie i drogę moralnego unicestwienia. Każdy, kto zgorzkniał, „stracił iluzje”, wybrał drogę myślenia tylko o sobie i swoim zysku, traci własne człowieczeństwo. (…) Václav Havel przestrzegał, że pierwsze, choćby niewielkie, kłamstwo w interesie prawdy, pierwsza, choćby niewielka, niesprawiedliwość w imieniu sprawiedliwego celu, pierwszy niemoralny czyn pod płaszczykiem moralności i pierwsze niepoddane refleksji zejście z właściwej drogi – oznaczają pewny początek końca.”

Opiekę reżyserską nad spektaklem sprawuje Krzysztof Gordon, a prelekcję wstępną przygotuje prof. Małgorzata Jarmułowicz.

Wstęp bezpłatny. Ze względu na obostrzenia związane z zagrożeniem epidemiologicznym obowiązuje limit miejsc – wejściówki dostępne w biurze TPS lub kawiarni Wolny Stolik, od godz. 12.00, na tydzień przed spektaklem. BRAK WOLNYCH MIEJSC

Zapraszamy  

 

 

O sztuce

Dramat „Poker Face” Petra Kolečko nawiązuje wprost do samego Václava Havla, postaci niezwykle ważnej dla Czechów  jego idei oraz wpływu na czeską historię. Stanowi również komentarz do ogłoszonych przez pisarza postulatów moralnych. Akcja sztuki rozgrywa się w roku 1989 i 2011, w czasie aksamitnej rewolucji, podczas pogrzebu V. Havla.

Główna bohaterka Jana, w młodości nastawiona idealistycznie i wpatrzona w „pana Havla”, ma podczas „rewolucji” urodzić podobno jego dziecko; dwadzieścia dwa lata później jest wyrachowaną i cyniczną milionerką, a w ideały próbuje z kolei wierzyć jej córka Pavlina. Franciszek, ojciec Jany, nie wierzy już w ludzi, miłość czy sprawiedliwość, za to wierzy w mariasza. Zaraża swoim zgorzknieniem córkę, która zostanie pokerzystką i będzie potrafiła z kamienną twarzą nie tylko grać w karty, ale także kłamać, uwodzić czy mierzyć z rewolweru, no i tradycyjnie – tak samo jak w dramatach Havla – żonglować pustymi słowami. To umiejętność, która u Havla zawsze sprowadza na jego bohaterów katastrofę, ponieważ słowa używane do nieuczciwych celów potrafią się okrutnie zemścić. Podobnie tutaj, córka Jany odruchowo wybiera sobie partnera, który ma taki sam stosunek do życia. Wiktor co prawda twierdzi, że jest przepełniony ideałami i że wszystko robi dla szczęścia ludzkości, ale szybko przekonujemy się, że chodzi mu tylko o osobiste bogactwo. Czy rozczarowana niewiernym chłopakiem Pawlina porzuci ideały? Czy pieniądze okażą się najważniejsze?

 

O autorach

Petr Kolečko – ur. w 1984 r., czeski dramatopisarz, dramaturg, scenarzysta telewizyjny, filmowy i radiowy. Studiował scenopisarstwo i dramaturgię na Wydziale Teatralnym Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze (DAMU). Zadebiutował w 2010 jako współautor scenariusza kilku odcinków serialu telewizyjnego „Okresní přebor” („Mistrzostwa okręgu”) opisującego perypetie trzecioligowego klubu piłkarskiego TJ Slavoj Houslice. Współtworzył scenariusze do seriali: „Vinaři” („Winiarze”), „Čtvrtá hvězda” („Czwarta gwiazda”), „Trpaslík” („Krasnoludek”), a także do satyrycznego cyklu „Vyšehrad” (znów o czeskim środowisku piłkarskim) zrealizowanego dla internetowej Obbod TV.

Hokej stał się tematem scenariusza dla serialu „Lajna”, którego drugą część zrealizowała Telewizja Seznam. Dla internetowej TV Stream napisał scenariusz do serialu „Přijela pouť” („Przybyła pielgrzymka”). W styczniu 2019 Telewizja Czeska zaprezentowała serial „Most!” (w reżyserii Jana Prušinovskiego) na podstawie scenariusza jego autorstwa. Kolečko jest również autorem scenariusza do filmu fabularnego „Padesátka” („Pięćdziesiątka”) debiutującego reżysera Vojtěcha Kotka oraz współautorem scenariusza do filmu poświęconego biografii Jana Masaryka. Otrzymał za niego Czeskiego Lwa, nagrodę przyznaną w 2016.

W ostatnim czasie na podstawie własnego scenariusza wyreżyserował komedię filmową „Přes prsty” („Przez palce”), opisującą perypetie żeńskiej drużyny siatkówki plażowej. Premiera filmu odbyła się w sierpniu 2019.

Krystyna Krauze – tłumaczka, dramaturg, dokumentalistka. Absolwentka praskich szkół artystycznych (filmowej FAMU i teatralnej DAMU), studiowała także politologię na Uniwersytecie Gdańskim, skąd pochodzi. Propagatorka czeskiej dramaturgii w Polsce. W młodości działaczka i współpracowniczka NZS-u, Amnesty International, WiPu, Komitetu Helsinskiego, Solidarności Polsko-Czechosłowackiej, uczestniczyła w wydarzeniach 17 listopada w Alei Narodowej. W r. 2014 odznaczona medalem „Artis Bohemiae Amicis” przyznanym przez Ministra Kultury Republiki Czeskiej za „działalność na rzecz szerzenia dobrego imienia czeskiej kultury w kraju i za granicą”. Otrzymała także Złoty Krzyż Zasługi od Prezydenta RP. Obecnie poświęca się medytacji, jodze i pracy w ogrodzie. Mieszka w Pradze oraz na wsi w południowych Czechach. Kilka miesięcy w roku spędza w Indiach oraz w podróżach dalekich i bliskich.

 

O antologii „Prawda i miłość. Czeskie sztuki współczesne”

Czesi mają to do siebie, że potrafią opowiadać o swojej historii i traumach z niesamowitym dystansem i absurdalnym poczuciem humoru. Z zasady nie powinno się generalizować, ale nie ukrywajmy, że hasło „czeska kultura” uruchamia konkretne skojarzenia. „Pohoda” naszych sąsiadów ma różne oblicza. Nie inaczej jest w przypadku antologii „Prawda i miłość. Czeskie sztuki współczesne” (ADiT, 2016 r.). Na zbiór składa się dziewięć dramatów, które powstały w ostatniej dekadzie. Są wśród nich i absurdalne komedie, i sztuki o większym ciężarze gatunkowym. Przekrój tematyczny jest ogromny: rozliczenie z mitem Vacla Havla (którego słynne słowa o prawdzie i miłości zwyciężającymi nad kłamstwem i nienawiścią posłużyły jako tytuł antologii), spowiedź Eichmanna, naukowcy zmagający się z wielkimi koncernami farmaceutycznymi, nowe przygody Sherlocka Holmesa pełne czarnego humoru… Wśród autorów znajdują się cenieni dramatopisarze. Ci bardziej znani w Polsce, choćby Petr Zelenka, znany m.in. z Opowieści o zwyczajnym szaleństwie − oraz ci mniej znani, ale równie interesujący i warci poznania. Czesi nie oszczędzają samych siebie, odważnie dokonują literackich wiwisekcji. Dzięki lekturze tych sztuk paradoksalnie dowiemy się czegoś więcej o nas samych, o Polakach.

Te teksty są głęboko przemyślanym i bolesnym komentarzem stanu psychicznego czeskiego społeczeństwa, naznaczonego najpierw dwuznaczną moralnie postawą w czasie wojny, później latami życia w systemie totalitarnym, a następnie niosącego swoje urazy, lęki i wyparte winy przez czas wolności. Dzięki tej antologii możemy się przyjrzeć, co ludzie obarczeni taką przeszłością niosą ze sobą, zobaczyć, co potrafią ze swoją wolnością zrobić. / Elżbieta Zimna, „Prawda i miłość”

 

Wyboru czeskich sztuk współczesnych dokonała Aleksandra Ziemlańska. W „Prawdzie i miłości”, obok prezentowanej w Teatrze przy Stole sztuki „Poker Face” Petra Kolećko, znalazły się m.in. „Job Interviews” i „Czar molekuły” Petra Zelenki, „Naciśnij kosmos, by przejść dalej” René Levínský, „Wysłuchanie” Tomáša Vůjtka, „Aktor i stolarz Majer mówi o stanie swojej ojczyzny” Davida Zábranskiego, Davida Drábka „Sherlock Holmes. Morderstwa brodatych kobiet” oraz „Ogród Jane Austen” Lenki Lagronovej.

Utwory przetłumaczyli: Gabriela Gańczarczyk, Tomasz Grabiński i Krystyna Krauze.

Przekłady sztuk i wydanie książki dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej.

 

Liczba stron: 416

Miękka oprawa ze skrzydełkami

ISBN 978-83-60699-344-7

 

Książka do nabycia u wydawcy:

www.adit.art.pl/wydawnictwo/prawda-i-milosc-czeskie-sztuki-wspolczesne

 

źródło: www.adit.art.pl, antologia „Prawda i miłość. Czeskie sztuki współczesne”

 

 

Sztuka prezentowana jest w cyklu Teatr przy Stole za zgodą Agencji Dramatu i Teatru ADiT.

Prosimy o zapoznanie się z obowiązującym regulaminem uczestnictwa w wydarzeniach.

Galeria zdjęciowa wydarzenia:

 

Projekt Teatr przy Stole współfinansowany jest ze środków Gminy Miasta Sopotu i Województwa Pomorskiego.